
การบันทึกและวัดผลพอร์ต คือขั้นตอนที่แยกคนที่เรียนรู้จากผลลัพธ์ ออกจากคนที่แค่จำความรู้สึกหลังชนะหรือแพ้ ตัวชี้วัดหลักมีสี่ตัว ได้แก่ yield (กำไรต่อเงินวางรวม) ROI (กำไรต่อทุนตั้งต้น) drawdown (ระยะที่ทุนลดลงจากจุดสูงสุด) และขนาดกลุ่มตัวอย่าง (จำนวนบิลที่ต้องมีก่อนจะเชื่อตัวเลขสามตัวแรก) ทั้งหมดคำนวณได้จากสเปรดชีตที่มีคอลัมน์ไม่ถึงสิบห้าคอลัมน์ ซึ่งเราจะวางโครงให้ในบทนี้
เราเคยพูดเรื่องขนาดเงินวางไปแล้ว บทนี้เป็นอีกด้านของเหรียญ คือเมื่อวางเงินไปแล้ว จะรู้ได้อย่างไรว่าระบบที่ใช้อยู่ทำงานจริงหรือแค่โชคช่วย
yield กับ ROI ไม่ใช่ตัวเดียวกัน
yield = กำไรสุทธิ ÷ เงินวางรวมทุกบิล
ROI = กำไรสุทธิ ÷ ทุนตั้งต้น
สมมติทุนตั้งต้น 5,000 บาท วางบิลละ 100 บาท จำนวน 200 บิล เงินวางรวม = 20,000 บาท กำไรสุทธิเมื่อจบช่วง = 800 บาท
- yield = 800 ÷ 20,000 = 4.0%
- ROI = 800 ÷ 5,000 = 16.0%
ตัวเลขสองตัวนี้เชื่อมกันด้วยอัตราหมุนทุน (เงินวางรวม ÷ ทุน = 20,000 ÷ 5,000 = 4 รอบ) นั่นคือ ROI = yield × จำนวนรอบ = 4% × 4 = 16% ดังนั้น ROI สูงอาจมาจาก yield สูง หรือจากการหมุนทุนบ่อย ๆ ก็ได้ ส่วน yield วัดคุณภาพการตัดสินใจต่อบิลโดยตรง เวลาเทียบระบบสองระบบจึงควรเทียบ yield ไม่ใช่ ROI และเวลาคุยกับใครเรื่องผลตอบแทน ให้ถามเสมอว่าเขาหมายถึงตัวไหน
drawdown: วัดความเจ็บ ไม่ใช่วัดกำไร
drawdown คือระยะห่างระหว่างยอดสะสมสูงสุดที่เคยทำได้ กับยอดสะสมปัจจุบัน ค่าสูงสุดของมันตลอดช่วง (maximum drawdown) บอกว่าระบบนี้เคยทำให้เราเจ็บลึกที่สุดเท่าไร ซึ่งสำคัญต่อการตั้งขนาดเงินวางมากกว่ากำไรรวมเสียอีก ลองไล่ตัวอย่าง 10 บิล วางบิลละ 100 บาท ค่าน้ำฮ่องกง 0.90 ทุกบิล (ชนะ +90 แพ้ −100)
| บิล | ผล | กำไรบิลนี้ | ยอดสะสม | จุดสูงสุดที่ผ่านมา | drawdown |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ชนะ | +90 | 90 | 90 | 0 |
| 2 | ชนะ | +90 | 180 | 180 | 0 |
| 3 | แพ้ | −100 | 80 | 180 | 100 |
| 4 | แพ้ | −100 | −20 | 180 | 200 |
| 5 | ชนะ | +90 | 70 | 180 | 110 |
| 6 | แพ้ | −100 | −30 | 180 | 210 |
| 7 | ชนะ | +90 | 60 | 180 | 120 |
| 8 | ชนะ | +90 | 150 | 180 | 30 |
| 9 | ชนะ | +90 | 240 | 240 | 0 |
| 10 | แพ้ | −100 | 140 | 240 | 100 |
maximum drawdown ของชุดนี้คือ 210 บาท (จากจุดสูงสุด 180 ลงไปถึง −30 ที่บิล 6) ถ้าทุนตั้งต้น 5,000 บาท คิดเป็น 4.2% ของทุน ชนะ 6 แพ้ 4 กำไรสุทธิ 140 บาท yield = 140 ÷ 1,000 = 14% ซึ่งดูสวยมาก แต่สิบบิลไม่มีความหมายทางสถิติเลย ดังจะเห็นในหัวข้อถัดไป
ค่า drawdown ที่บันทึกจริงจากระบบของตัวเองคือข้อมูลที่ดีที่สุดสำหรับตั้งขนาดเงินวาง ถ้าระบบเคยลงลึก 25 หน่วย และคุณทนได้แค่ 20% ของทุน ขนาดหน่วยที่เหมาะสมคือไม่เกิน 0.8% ของทุน (20% ÷ 25) และควรเผื่อว่าอนาคตจะลงลึกกว่าอดีตได้เสมอ
ขนาดกลุ่มตัวอย่าง: ต้องกี่บิลถึงเชื่อ yield ได้
ที่ค่าน้ำใกล้ 1.00 ผลของแต่ละบิลอยู่ที่ราว +1 หรือ −1 หน่วย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานต่อบิลจึงประมาณ 1 หน่วย ค่าคลาดเคลื่อนมาตรฐานของ yield เฉลี่ยจาก n บิล ≈ 1 ÷ √n ถ้าต้องการให้ yield ที่วัดได้ห่างจากศูนย์อย่างน้อยสองเท่าของค่าคลาดเคลื่อน (ระดับความเชื่อมั่นราว 95%) ต้องมี
n ≥ (2 ÷ yield)2
| yield ที่แท้จริง | จำนวนบิลขั้นต่ำ | ค่าคลาดเคลื่อนที่ 100 บิล |
|---|---|---|
| 2% | (2 ÷ 0.02)2 = 10,000 | ±10% (กว้างกว่า yield 5 เท่า) |
| 3% | (2 ÷ 0.03)2 ≈ 4,444 | ±10% |
| 5% | (2 ÷ 0.05)2 = 1,600 | ±10% |
| 10% | (2 ÷ 0.10)2 = 400 | ±10% |
อ่านแล้วอาจตกใจ แต่นี่คือความจริงทางสถิติ ที่ 100 บิล ค่าคลาดเคลื่อนคือ ±10% แปลว่า yield ที่วัดได้ +8% ยังอยู่ในช่วงที่ระบบไม่มีความได้เปรียบเลยก็ทำได้ด้วยโชค ระบบที่ yield แท้จริง 3% (ซึ่งถือว่าดีมากแล้ว) ต้องใช้หลายพันบิลกว่าตัวเลขจะพ้นสัญญาณรบกวน นี่คือเหตุผลที่นักวิเคราะห์เชิงตัวเลขใช้ CLV เป็นมาตรวัดเสริม เพราะมันแกว่งน้อยกว่าผลแพ้ชนะมาก
ตารางนี้ใช้สมมติฐานค่าน้ำใกล้ 1.00 ถ้าคุณเลือกราคาสูงเป็นประจำ เช่น ยูโร 3.00 ขึ้นไป ผลของแต่ละบิลจะแกว่งกว้างกว่า (ชนะ +2 แต่แพ้ −1) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานต่อบิลจึงมากกว่า 1 หน่วย และจำนวนบิลที่ต้องใช้จะมากกว่าในตารางอีก ในทางกลับกัน คนที่เล่นราคาต่ำมากจะใช้บิลน้อยกว่าเล็กน้อย แต่ก็ต้องชนะบ่อยกว่ามากเพื่อให้ yield เป็นบวก
ข้อสรุปเชิงปฏิบัติ: อย่าเปลี่ยนระบบเพราะผล 20-30 บิล และอย่าเพิ่มขนาดเงินวางเพราะ 50 บิลแรกสวย ทั้งสองอย่างเป็นการตอบสนองต่อสัญญาณรบกวน
โครงสร้างสเปรดชีตติดตามผล
ใช้หนึ่งแถวต่อหนึ่งบิล คอลัมน์ที่แนะนำ (ตัวอักษรคือคอลัมน์ในสเปรดชีต)
| คอลัมน์ | เนื้อหา | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| A | วันที่ | ใช้รูปแบบวันที่จริง ไม่ใช่ข้อความ จะได้กรองตามเดือนได้ |
| B | คู่แข่งขัน / ลีก | แยกลีกไว้อีกคอลัมน์ถ้าต้องการสรุปรายลีก |
| C | ตลาดและเส้น | เช่น AH −0.5, O/U 2.5, 1X2 เจ้าบ้าน |
| D | ราคายูโรที่ได้ | แปลงทุกระบบเป็นยูโรก่อนบันทึก |
| E | เงินวาง | เป็นบาทหรือเป็นหน่วย เลือกอย่างเดียวแล้วใช้ตลอด |
| F | ผล | W / L / HW (ชนะครึ่ง) / HL (เสียครึ่ง) / P (คืนเงิน) |
| G | กำไรบิลนี้ | สูตรด้านล่าง |
| H | ยอดสะสม | =SUM($G$2:G2) |
| I | จุดสูงสุดที่ผ่านมา | =MAX($H$2:H2) |
| J | drawdown | =I2−H2 |
| K | ราคาปิด | จดก่อนเตะจากแหล่งเดียวกับคอลัมน์ D |
| L | CLV | =D2/K2−1 |
| M | เหตุผลที่เลือก | หนึ่งบรรทัด เพื่อย้อนดูว่าวิธีคิดแบบไหนได้ผล |
สูตรที่ใช้
- กำไรบิลนี้ (G2): =IF(F2=”W”,E2*(D2-1),IF(F2=”L”,-E2,IF(F2=”HW”,E2*(D2-1)/2,IF(F2=”HL”,-E2/2,0)))) จากนั้นลากสูตรลงทุกแถว
- yield ทั้งพอร์ต: =SUM(G:G)/SUM(E:E)
- ROI: =SUM(G:G)/ทุนตั้งต้น (ใส่ทุนไว้ในช่องแยก แล้วอ้างอิงช่องนั้น)
- maximum drawdown: =MAX(J:J)
- CLV เฉลี่ย: =AVERAGE(L:L)
- จำนวนบิล: =COUNTA(F:F)−1 (หักหัวตาราง) แล้วเทียบกับตารางขนาดกลุ่มตัวอย่างก่อนสรุปอะไร
- สรุปรายตลาดหรือรายลีก: ใช้ SUMIF กับคอลัมน์ C หรือ B เช่น =SUMIF(C:C,”AH*”,G:G)/SUMIF(C:C,”AH*”,E:E) ได้ yield เฉพาะแฮนดิแคป
ลองทดสอบสูตรกับตาราง 10 บิลด้านบน: คอลัมน์ H ควรจบที่ 140, คอลัมน์ I ควรจบที่ 240 และ MAX(J:J) ควรได้ 210 ถ้าตรงทั้งสามค่า สเปรดชีตพร้อมใช้
ข้อผิดพลาดที่ทำให้ตัวเลขหลอกตา
- ไม่บันทึกบิลที่แพ้ หรือบันทึกย้อนหลังเฉพาะที่จำได้ ทำให้ yield สูงเกินจริงโดยไม่รู้ตัว ควรบันทึกทันทีที่ยืนยันบิล ก่อนรู้ผล
- ปนหน่วยกับบาท เมื่อเปลี่ยนขนาดหน่วยกลางทาง yield ยังถูกแต่ drawdown เป็นบาทจะอ่านยาก แนะนำบันทึกเป็นหน่วยเสมอ
- ตัดช่วงเวลาตามใจ เช่น เริ่มนับจากหลังช่วงแพ้ยาว วิธีแก้คือกำหนดช่วงรายงานล่วงหน้า เช่น ทุก 100 บิล หรือทุกไตรมาส
- ไม่จดราคาปิด ทำให้ไม่มี CLV และต้องรอหลักพันบิลกว่าจะรู้ว่าระบบดีหรือไม่
แนวคิด drawdown ยืมมาจากการวัดความเสี่ยงของพอร์ตลงทุนทั่วไป ผู้ที่อยากเห็นนิยามและการใช้งานในบริบทการเงิน ดูได้ที่ Drawdown (economics) บนวิกิพีเดีย
ข้อควรจำ: การบันทึกช่วยให้รู้ความจริงเร็วขึ้น แต่ไม่ได้ลดความเสี่ยงของการเดิมพันเอง เงินที่วางยังเสียได้ทุกบิล ควรใช้เฉพาะเงินที่กำหนดไว้ว่าเสียได้ และหยุดเมื่อ drawdown แตะระดับที่ตั้งไว้ล่วงหน้า
คำถามที่พบบ่อย
ควรบันทึกเป็นบาทหรือเป็นหน่วย
เป็นหน่วยดีกว่า เพราะเทียบข้ามช่วงเวลาได้แม้ขนาดเงินวางเปลี่ยน ใส่มูลค่าหน่วยเป็นบาทไว้ในช่องแยกหนึ่งช่อง ถ้าอยากเห็นเป็นบาทก็คูณกลับได้ทันที
yield เท่าไรถือว่าดีในระยะยาว
ระบบที่รักษา yield 2-5% ได้ต่อเนื่องหลายพันบิลถือว่าดีมากในตลาดหลักที่มาร์จิ้นต่ำ ตัวเลขสองหลักพบได้ในช่วงสั้นและมักลดลงเมื่อกลุ่มตัวอย่างโต
drawdown ลึกแค่ไหนควรหยุดทบทวน
ตั้งไว้ล่วงหน้าก่อนเริ่ม เช่น 20% ของทุน หรือ 1.5 เท่าของ drawdown สูงสุดในอดีต เมื่อแตะระดับนั้นให้หยุดวางเงินแล้วทบทวนบันทึก ไม่ใช่เพิ่มเงินเพื่อเอาคืน

One Response